در مغز ما نوجوان ها چی می گذره؟
بدانیم
در مغز ما نوجوان ها چی می گذره؟
نویسنده : الهه توانا| روزنامه نگار
بعضیوقتها که حسابی از دست همدیگر کلافه میشویم، آرزو میکنیم کاش میتوانستیم بفهمیم توی سر دیگران دقیقا چه چیزهایی میگذرد. خب البته یک راه ساده برای برآورده کردن این رویا وجود دارد؛ حرف زدن! ولی خیلیوقتها بهدلایل مختلف نمیتوانیم با هم بهطور موثر حرف بزنیم. تازه بعضیوقتها اصلا خودمان هم نمیدانیم توی ذهنمان دقیقا چه خبر است که راجع بهش با بزرگترها حرف بزنیم. در ادامه مطلب از خلال رایجترین سوالات بزرگترها درباره نوجوانها میخواهیم بفهمیم در ذهن آنها دقیقا چی میگذرد.
سوال | چرا اتاقت همیشه نامرتب است؟
جواب من| حوصله ندارم/ من نظم خاص خودم رو دارم!/ اتاق خودمه.
جواب متخصص| مرتب بودن به سطح پیشرفتهای از کنترل شناختی نیاز دارد و نوجوانان بهدلیل نوع اتصالات در مغزشان معمولا در سازماندهی خوب عمل نمیکنند. بخشهایی از مغز ازطریق اتصالاتی بهنام «سیناپس» بههم متصل میشوند که درست مانند سیمهای برق، عایقبندی شدهاند. این عایق ازجنس مادهای بهنام «میلین» است که درطول سالها بهمرور تولید میشود. روند تولیدش هم از پشت مغز آغاز میشود و کمکم به قسمت جلویی مغز میرسد. آخرین قسمتهای مغز که به یکدیگر متصل میشوند، قشر «پیشانی» و «پیشپیشانی» هستند؛ یعنی بخشهایی که مسئول کنترل بینش، همدلی و خطرپذیریاند. این موضوع کمک میکند که بفهمیم چرا گاهی رفتارهای احمقانه ناگهانی از نوجوانها سر میزند. نظم و سازماندهی، برای اغلب نوجوانان اولویت بالایی ندارد چون آنها بنا به ساختار مغزشان، مسائل دیگری برای نگرانی و پرداختن دارند. نوجوانها اغلب بینظم و شلخته هستند چون قبل از اقدام تکانشیشان به انجام کارها، به خودشان زمان کافی برای مرتب کردن و سامان دهی نمیدهند.
نکته| پس یعنی به شلخته بودن ادامه بدهیم؟ خب راههایی برای مدیریت این موضوع وجود دارد. مثلا یک روز در هفته را به تروتمیز کردن اتاق اختصاص بدهید و برای خودتان جایزه تعیین کنید. از قفسهها و جعبههای مختلف استفاده کنید تا هرچیز جای مشخصی داشتهباشد. احتمال شلوغ شدن یک کمد بزرگ، بیشتر است چون ممکن است حوصله نداشتهباشید درلحظه چیزها را در آن منظم بچینید ولی وقتی اتاقتان برای وسایل مختلف، قسمتهای تفکیکشده از هم داشتهباشد، شانس منظمتر شدنتان بیشتر است.
سوال| چرا گوشی رو یک دقیقه نمیذاری کنار؟
جواب من| حوصلهام سر میره/ کار دارم!/ اینقدر به من گیر نده.
جواب متخصص| مغز نوجوان، تشنه انواع محرک است و میزان محرکها در جهان مدرن امروز بیسابقه است؛ شاید بیش از هر زمان دیگری. تلفنهای هوشمند هم دریچهای به دنیای محرکهای گوناگون هستند که به این نیاز نوجوانها پاسخ میدهند. ازطرف دیگر، بالاتر گفتیم که قسمتهای جلویی مغز در نوجوانها هنوز آماده استفاده نیست بنابراین در فهمیدن «دیگه بسه» و «باید زودتر تمومش کنم و برم سراغ کارهام» ضعف دارند. حواسپرتی ناشی از استفاده بیشازحد از تلفن هوشمند در نوجوانها میتواند یادگیری آنها را مختل کند بنابراین اگر در کنترل میزان استفاده از آن مشکل دارند، باید مدت زمانی از روز آن را خاموش کنند.
نکته| پس یعنی به چسبیدن به تلفن همراه ادامه بدهیم؟ خب البته که نه، چون اگر همه وقتتان را صرف چت کردن و وبگردی کنید، برای انجام تکالیف مدرسه، مهارتآموزی و فعالیتهای سرگرمکننده دیگر زمانی باقی نمیماند. برای اینکه کنترلتان را روی این موضوع بهدست بیاورید، کمک بگیرید. مثلا گوشی را برای یک ساعت آینده کوک کنید. به اینترتیب وقتی مشغول بازی میشوید و زمان از دستتان درمیرود، با صدای زنگ گوشی متوجه گذر زمان میشوید و به کارهایتان میرسید.
در نوشتن این مطلب از مقالهای منتشرشده در سایت گاردین کمک گرفتیم